Opublikowano w kategorii: Aktualności

Aktualności

W Senacie RP – punkt porządku obrad: drugie czytanie projektu uchwały w setną rocznicę Zaślubin Polski z Morzem 10 lutego 1920 roku w Pucku

Senator Jan Maria Jackowski:

Pani Marszałek! Wysoka Izbo!

Chciałbym przede wszystkim podziękować wnioskodawcom za ten projekt. Chcę powiedzieć to, o czym pan senator sprawozdawca nie wspomniał, że w którymś momencie, kiedy pracowaliśmy nad tekstem poprawionym w stosunku do pierwotnego przedłożenia, pracowaliśmy w pewnym konsensusie, ponieważ podczas posiedzenia komisji były zgłaszane poprawki i te poprawki były akceptowane przez pana senatora przedstawiciela wnioskodawców, w tym wypadku też pana senatora Kleinę.

Konstrukcja projektu tej uchwały jest trochę nietypowa jak na nasze senackie projekty, ponieważ wskazuje na bardzo szeroką przestrzeń historyczną wydarzeń, które dotyczyły historii Polski i historii Pomorza – od XVIII w. do XX w., ale wnioskodawcy wyjaśnili, że jest to potrzebne do tego, żeby zrozumieć te perturbacje i te zmienne koleje losu, często dramatyczne, jakie te ziemie spotkały. Ta konstrukcja spowodowała, że sam akt zaślubin, który miał miejsce 10 lutego, został właściwie skwitowany jednym zdaniem, bez jakiegoś opisu szerszego tego doniosłego wydarzenia. I tej sprawie był poświęcony fragment dyskusji podczas posiedzenia komisji. Otóż ja bym chciał dwie myśli dorzuć, tak żeby wybrzmiało w stenogramie z tego posiedzenia, że na ten temat dyskutowaliśmy. Bo może nie wszyscy mają świadomość, na czym sam akt zaślubin polegał. I chodzi też o pewien kontekst historyczny, którego też nie ma w projekcie uchwały, ale który jest istotny dla jej zrozumienia.

Otóż 8 stycznia 1918 r. prezydent Woodrow Wilson wydał orędzie do Kongresu w sprawie toczącej się wówczas wojny. W pkcie 13 tego orędzia był zapis, że powstanie niepodległa Polska z dostępem do morza. Taki zapis był, później całe perturbacje z tym związane, jak Polska dochodziła do tego, żeby integralnie w terytorium Rzeczypospolitej znalazł się ten dostęp do morza… Były 2 koncepcje co do tego, który fragment Bałtyku miałby być przypisany do terytorium Rzeczypospolitej. O ile pamiętam, był pomysł, aby z Prus Wschodnich wydzielić ten dostęp do morza no i przez Pomorze Gdańskie. Ostatecznie, jak wiemy, zwyciężyła opcja Pomorza Gdańskiego.

I druga rzecz. Sam akt zaślubin polegał na tym, że 10 lutego do Pucka przyjechała delegacja w składzie: gen. Józef Haller, ówczesny minister spraw wewnętrznych Stanisław Wojciechowski oraz przedstawiciele władz województwa. I odbyła się uroczysta msza święta, podczas której poświęcono…

(Wicemarszałek Gabriela Morawska-Stanecka: Panie Senatorze, jeszcze 5 minut. Ja będę pilnowała czasu.)

Tak jest. Dziękuję bardzo. Pani Marszałek, ja znam format czasowy i zaręczam pani, że skończę nawet wcześniej niż za 5 minut.

(Senator Dorota Czudowska: Prosimy, prosimy…)

10 lutego odbyła się msza święta, podczas której zostało dokonane poświęcenie bandery Polski, która została uroczyście wciągnięta na maszt. Były salwy armatnie i gen. Józef Haller wrzucił do morza 2 platynowe pierścienie ufundowane przez Polaków z Gdańska. To był ten historyczny moment zaślubin. Nie opisuję całej ceremonii, bo oczywiście ona była bardziej rozbudowana. Na marginesie dodam, że 10 lutego 1920 r., a więc blisko 100 lat temu, Zatoka Pucka była skuta lodem. Tak że tak to się odbywało.

(Głos z sali: Skuta lodem?)

Tak jest. Proszę sobie wyobrazić, że na początku XX w. tak to wyglądało.

Gwoli doprecyzowania tego opisu chciałem to dodać i na tym kończę. Dziękuję. (Oklaski)

Źródło: Senat RP